Akrabalar İhaleye Girebilir Mi?
Akraba ilişkileri, hayatımızın en karmaşık ama bir o kadar da komik parçalarından biridir. Kimisiyle yıllardır hiç görüşmedik, kimisiyle ise neredeyse her hafta bir kahve içiyoruz. Ama akraba konusu açıldığında birdenbire herkesin birer avukat gibi hareket ettiğini, her konuda uzmanlaştığını görmek mümkün. Hele bir de işin içine ihaleler girdiğinde, işler bir anda komik bir boyuta taşınabiliyor. Peki, gerçekten akrabalar ihaleye girebilir mi? Gelin, bu soruya biraz mizahi bir bakış açısıyla yaklaşalım.
Akrabaların “İhale Girmesi” Ne Demek?
Herkesin bir ihaleye katılma hakkı olduğunu biliyoruz. Ama söz konusu ihaleye akrabaların girmesi olunca, işler daha da karışıyor. Çünkü ihalelere girmekteki esas amaç, en iyi fiyatı ve en doğru teklifleri sunarak işi kapmaktır. Ancak akrabalar arasında bu biraz daha farklı işler. Çünkü biri kazanırsa, hep “Birlikte çalışalım” demek yerine, “Beni de unutma, bir kahve içmeye gidelim” moduna geçiyorsunuz. Bu durum bazen, aile içinde tatlı rekabetlere yol açabiliyor.
Zaten “Akraba” kelimesi bile tek başına içi dolu bir komedi kurgusudur. Benim bir akrabam var mesela, her şeyi “bunun içinde bir iş vardır” mantığıyla bakıyor. Normalde, “Akrabalar ihaleye girebilir mi?” gibi bir soru ona sorulduğunda, tahmin edebileceğiniz gibi, “Tabii, hem de kazanırız!” şeklinde hemen bir cevap gelir. Tabii ki buna eşlik eden çok sayıda ‘ticari’ öneri ve ‘kardeşim seninle hallederiz’ tarzı tekliflerle.
İhaleye Giren Akrabalar: İzmir’den Örnekler
Örneğin, İzmir’de yaşayan bir arkadaşım var, adı Hakan. Hakan, her zaman en “girişimci” akraba olarak öne çıkar. Geçenlerde bir inşaat ihalesi hakkında konuşuyorduk. Hakan, her zamanki gibi, “Valla ben bunun ihalesine girmeyi düşünüyorum, ben kazanırım” dedi. Yani öyle böyle değil, adeta “Akrabalar ihaleye girebilir mi?” sorusuna cevap vermek yerine, “Bu ihalede yerimi alırım” demek istiyordu. Ama tabii ki arka planda olanları da anlamak önemliydi. Hakan’ın bu “girişimci ruhu” bir zamanlar kendi halindeki ev yapımı yoğurt işine bile yansımıştı. Yani Hakan’a göre, her ihalede bir ‘iş’ vardı. Ama bakalım, bu sefer işler nasıl gelişti?
Bir hafta sonra, kendini tamamen “ihale uzmanı” ilan eden Hakan’ı bir başka akrabamız olan Mehmet abi aradı. Mehmet abi, “Hakan, ihaleye girerken kimlerle çalıştığını söyleyebilir misin?” diye sordu. Hakan, “Tabii, ben seni de alırım, seninle iki kahve içip, işin planını yaparız” diye cevap verdi. Bunu duyduğumda gözlerim yuvalarından fırlayacak gibi oldu. Çünkü tahmin edebileceğiniz gibi, Mehmet abi de Hakan’a kazandırmak için değil, Hakan’ın “yakın akraba” avantajını kullanarak daha çok iş yapmak istiyordu. Bu durum, her zaman aile içindeki “tecrübeli ticaret yapıcı” mevzusunu gündeme getirir.
Akrabalar ve İhale Rekabeti: Tatlı Bir Komedi
Tabii, burada hikâyede çok fazla ciddiyet aramayın. Sonuçta, akraba arasında ihaleye girmek, bir tür rekabetten çok, birbirini “görmeden” kazandırma çabası gibi bir şeydir. Hakan’ın Mehmet abi ile konuşmasının ardından, ihaleye girme işini hemen hızlandırdılar. Ancak işin içinde işler döndü, çünkü Mehmet abi işin içine girince, bir anda daha fazla insan da bu rekabete dahil oldu. Mesela, hala “Ben sana bir teklif vereyim” diyerek herkesin ihaleye girmesi gerektiğine inanan Nurten teyzem de devreye girdi. Teyzeme göre, ihaleye girmek bir fırsattı, ama sadece “aile içi anlaşmalarla” kazanç sağlanabilirdi.
O noktada, “Akrabalar ihaleye girebilir mi?” sorusu zaten kendi cevabını bulmuştu. Hakan ile Mehmet abi, Nurten teyzenin her anlık “yeni fikirleri” arasında kaybolarak, ihalenin işleyişini bir şekilde değiştirmeye başladılar. Yani daha fazla insan devreye girdikçe, işler daha da komik bir hal alıyor ve rekabetin yerini dayanışma alıyordu.
Akrabalar ve İhale Sonuçları: Kazanan Kim?
İhale sonuçları her zaman beklenmedik olur. Sonuçta, Hakan, Mehmet abi ve Nurten teyze “tabii ki kazanırız” dedikleri işte, ihalenin sonunda her birinin kazanacağına dair inançları öylesine kuvvetlenmişti ki, bizler dışarıdan bakınca, işin içinde daha çok “kim kiminle, nasıl iş yapar?” soruları belirmeye başlamıştı.
İhaleyi kazanan kişi, tabii ki, her zamanki gibi biraz daha az tanıdık birisi oldu. Ama Hakan ve Mehmet abi, ihaleyi kaybettikleri halde, “Ama biz zaten kazandık, birlikte çok iş yapacağız” dediler. Bu şekilde, İzmir’deki en komik akraba iş birliklerinden birine imza atmış oldular.
Sonuç: Akrabalar İhaleye Girebilir Mi?
Akrabalar ihaleye girebilir, ama sonuçları her zaman tahmin edilemez. Çünkü bu bir aile içi oyun gibidir ve bazen işler öylesine beklenmedik şekilde gelişir ki, hem kazanan hem de kaybeden aynı kalır. Ama en önemli şey şu: Bir akraba, bir başka akrabayı hep kazanmış sayar. “Biz zaten kazandık” şeklinde bir akraba mantığı var, o yüzden ikili ilişkilerde “iş” dediğinizde bu iş hiç de profesyonel olmayabilir. Akrabalar, daha çok birbirlerine “Hadi, kazan da birlikte yemek yiyelim” tarzı bir bakış açısıyla yaklaşıyorlar.
Sonuçta, bu yazıda sorunun cevabı şu: Akrabalar ihaleye girebilir mi? Evet, ama sonunda aile içindeki komik çekişmeler, kahkahalar ve “Aşkım, ihale işini biraz daha konuşalım” demelerle sonuçlanır!